Planowane w II kwartale 2026r. zmiany stawiennictwa do zakładu karnego (potocznie zwanego „biletem do zakładu karnego”) mają polepszyć sytuację skazanych.
Prognozowane brzmienie art. 79 k.k.w. od II kwartału 2026 r:
Art. 79. § 1. Skazanego na karę pozbawienia wolności w wymiarze nieprzekraczającym 1 roku i 6 miesięcy, zastępczą karę pozbawienia wolności, karę aresztu wojskowego, karę aresztu, zastępczą karę aresztu, karę porządkową lub środek przymusu skutkujący pozbawienie wolności, sąd wzywa do stawienia się w wyznaczonym terminie w areszcie śledczym, położonym najbliżej miejsca jego stałego pobytu, wraz z dokumentem stwierdzającym tożsamość. Sąd może polecić zatrzymanie i doprowadzenie skazanego do aresztu śledczego bez wezwania.
§ 1a. uchylony.
§ 1b.Skazanego na karę pozbawienia wolności inną niż określona w § 1 oraz skazanego w warunkach określonych w art. 64 § 2 Kodeksu karnego, sąd poleca zatrzymać i doprowadzić do aresztu śledczego.
§ 1c.W uzasadnionym wypadku, na wniosek skazanego, o którym mowa w § 1b, sąd może wezwać skazanego do stawienia się w wyznaczonym terminie w areszcie śledczym, położonym najbliżej miejsca jego stałego pobytu, wraz z dokumentem stwierdzającym tożsamość, jeżeli dotychczasowa postawa i zachowanie skazanego uzasadniają przypuszczenie, że skazany stawi się na wezwanie.
§ 2. Jeżeli skazany, o którym mowa w § 1 i 1c, mimo wezwania, nie stawił się w areszcie śledczym, sąd poleca go zatrzymać i doprowadzić. Kosztami zatrzymania i doprowadzenia sąd obciąża skazanego.
§ 3. Przeniesienie skazanego z aresztu śledczego do właściwego zakładu karnego następuje po decyzji klasyfikacyjnej komisji penitencjarnej.
§ 4. Jeżeli skazanym jest żołnierz, a sąd zarządza zatrzymanie i doprowadzenie go do aresztu śledczego, obowiązek zatrzymania i doprowadzenia spoczywa na właściwych organach wojskowych.
§ 5. Skazanego informuje się o treści art. 45 § 5.
Zmiana zasad doprowadzania skazanych do aresztu śledczego
Zgodnie z proponowanymi przepisami, osoby skazane na karę pozbawienia wolności do 1 roku i 6 miesięcy będą wzywane do stawienia się w zakładzie karnym w wyznaczonym terminie, natomiast skazani na karę przekraczającą ten wymiar będą jak dotychczas zatrzymywani i doprowadzani bezpośrednio do aresztu. Dotychczas natomiast, od stycznia 2023 r., skazany na karę pozbawienia wolności zostaje zatrzymany przez policję i doprowadzony do aresztu śledczego, wezwanie do stawiennictwa stosowane jest przez sądy wyjątkowo.
W art. 79 § 1b k.k.w. po zmianach ustawodawca przewiduje wprowadzenie zasady, zgodnie z którą skazani na karę pozbawienia wolności inną niż wskazana w art. 79 § 1 k.k.w., a także skazani w warunkach określonych w art. 64 § 2 k.k. („multirecydywa”), będą zatrzymywani i doprowadzani do aresztu śledczego. W takich przypadkach sąd obligatoryjnie wyda polecenie zatrzymania skazanego, rezygnując z dotychczasowej fakultatywności tej decyzji.
Obecnie sąd może wezwać skazanego do stawienia się w wyznaczonym terminie w areszcie śledczym, jeżeli dotychczasowa postawa i zachowanie skazanego uzasadniają przypuszczenie, że skazany stawi się. Zarządzenie takie jednak obecnie wymaga uzasadnienia. Zgodnie z projektowanym §1c taka decyzja sądu nie będzie wymagała uzasadnienia.
Projektowane zmiany w art. 79 § 2 i § 4 k.k.w. mają charakter konsekwencyjny, dostosowując brzmienie tych przepisów do nowego systemu regulacji przewidzianego w art. 79 k.k.w. Kosztami doprowadzenia do aresztu śledczego sąd obciążać będzie skazanego.
Dodatkowo wprowadzono obowiązek poinformowania skazanych o treści art. 45 § 5 k.k.w., co pozwoli im zapoznać się z uprawnieniami związanymi z wykonywaniem pracy społecznie użytecznej orzeczonej w innej sprawie.
Stan faktyczny i prawny na 13 stycznia 2025r.
